Donoren, donorregistratie

De nieuwe donorwet en de donorverklaring

In hoofdstuk 4 van ons boek ‘Gids bij Overlijden voor Dummies’ en in hoofdstuk 3 van de nieuwe versie daarvan met de titel ‘Alles over nalaten‘ worden 9 schriftelijke uitingen beschreven waarmee je jouw doelen tijdens je leven of na je dood kracht bij zet, waaronder de donorverklaring. In ons boek lees je dat een donorverklaring kan worden geregeld bij:

  • Donorregister
  • Stichting Orgaan- en Weefseldonorvoorlichting (heet nu NTS: De Nederlandse Transplantatie Stichting)
  • Huisarts
  • Apotheek

​Je kunt zelf het donorregistratieformulier downloaden of je registreren als donor via uw DigiD op jaofnee.nl. Ook op latere leeftijd; jongeren (vanaf 12 jaar) en ouderen (zelfs ouder dan 90 jaar) zijn welkom als donor. Denk daar goed over na, bespreek het met je naasten en neem actie als je bereid bent donor te worden. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen geen keuze in het donorregister vastleggen. Maar het komt wel voor dat organen of weefsels van jonge kinderen en zelfs baby’s worden gebruikt voor het redden van het leven van iemand anders. De arts vraagt in dat geval toestemming aan ouders of voogd. Bij verschil van mening tussen de ouders of voogd is donatie niet mogelijk.

Misverstanden over hoe donorregistratie werkt

Je kunt alleen donor worden als je dat vooraf zelf aangeeft en op de juiste wijze registreert. Op de Engelse en Amerikaanse versie van Facebook kunnen mensen een “Share-Life-Tool” tonen. Maar dat is bedoeld om aan te geven aan vrienden op Facebook dat jij je hebt geregistreerd. Dat geldt ook voor het invullen van jouw wensen na je dood. Jouw donorwens vastleggen in een levenstestament, scenarium of ander document is wel nuttig maar niet geldig voor artsen. Een officiële donorregistratie is dus vereist.

 

Noodzaak om meer donoren te werven

Het aantal donoren is in Nederland te laag om aan de vraag van mensen die een donor nodig hebben te voldoen. Veel organisaties, waaronder de overheid, vragen lang aandacht hiervoor. Het registreren is op vrijwillige basis. Uit onderzoeken blijkt dat veel meer mensen bereid zijn zich te registreren dan er nu staan geregistreerd. Ruim 6 miljoen mensen in Nederland hebben hun keuze vastgelegd: meer dan de helft van de geregistreerden zeggen ‘ja’. Maar er zijn helaas meer donoren nodig. En iedere extra donor telt.

Je kunt als donor 8 levens redden omdat je hart, twee nieren, twee longen, uw lever, uw alvleesklier en jouw dunne darm ingezet kunnen worden voor de ongeveer 1000 zieke mensen op de urgente wachtlijst. Gemiddeld doneert een donor 3 organen. Jaarlijks redden orgaandonoren de levens van circa 1200 mensen. Helaas sterven 150 mensen per jaar door het ontbreken van een goede donor.

Misverstanden over wie donor kan worden

De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) stelt dat een donornier van een 80-jarige of een lever van een 70-plusser de oplossing kan zijn voor het aanhoudende tekort van donororganen. De afgelopen twee decennia steeg de gemiddelde leeftijd van een Nederlandse orgaandonor met bijna 30 procent, van 43 naar 55 jaar. De gemiddelde leverdonor was in 2014 bijna 40 procent ouder dan medio jaren negentig van de vorige eeuw.

In ons boek ‘Gids bij Overlijden voor Dummies’ staat onderaan op bladzijde 69 uitgelegd wat de leeftijdsgrenzen zijn tot wanneer organen of weefsel van personen kunnen worden hergebruikt. Het figuur 4.2 uit het boek is verouderd. Lees in de tabel hieronder wat nu de leeftijdsgrenzen zijn (geactualiseerd in 2018).

Ondanks dat oudere organen van minder goede kwaliteit zijn, zijn de transplantaties tegenwoordig erg succesvol. Binnen een Europees programma waarbij nieren van 65-plussers aan 65-plussers worden toegekend doneerde een 98-jarige met succes al eens een nier. De successen worden waarschijnlijk veroorzaakt door:

  • Verbeterde chirurgische technieken
  • Betere zorg voor en na de operatie
  • Nauwkeurigere afstelling van anti-afstotingsmedicatie

Argumenten om toch geen donor te worden

donoralarm

Voel je niet schuldig als je niet of met een ‘nee’ staat geregistreerd. Maar ga wel voor jezelf na of je de juiste argumenten hebt gebruikt.

Invloed op wie wat ontvangt

Twijfel je over donorregistratie omdat je meer invloed wenst op wie organen of weefsel ontvangen? Weet dan dat die keuze is er wel bij leven, maar niet na je overlijden. In Nederland worden organen en weefsels op zorgvuldige wijze toegewezen aan de meest urgente patiënten op de wachtlijst. Rokers, alcoholisten en (drugs)verslaafden worden niet op de wachtlijst geplaatst zolang zij nog roken, drinken of gebruiken. Maar je hebt geen invloed wie na jouw overlijden je organen of weefsel ontvangt.

Je gunt je nabestaanden tijd

Twijfel je over donorregistratie omdat je vreest dat jouw nabestaanden onvoldoende tijd is gegund om afscheid van je te nemen? Lees dan hier meer over wat je nabestaanden kunnen verwachten als u zich wel registreert.

Je vreest te vroeg wegnemen van organen

Wantrouwen je de medische wereld of heb je angst dat jouw organen al worden genomen als je niet echt dood bent. Die ideeën worden volgens voorstanders van de donorregistratie ten onrechte versterkt wanneer de begrippen coma en hersendood door elkaar worden gehaald. Wellicht dat meer lezen en praten over dit onderwerp – bijvoorbeeld met je huisarts en je naasten – de angsten doet verminderen.

Religie of geloofsovertuiging

Veel mensen met bepaalde religies of geloofsovertuigingen zijn erg kritisch als het gaat over het niet intact laten van het lichaam na de dood. Maar de meningen binnen religies en geloofsovertuigingen verschillen. Lees op deze site over welke religies en geloofsovertuigingen donorregistratie wel of niet steunen. En praat erover met mensen in je omgeving met dezelfde religieuze of geloofsovertuiging.

Nieuwe donorwet

Het tekort aan donoren wordt in veel andere landen ondervangen door de donorregistratie om te draaien. Niet de personen die wensen te doneren geven dat aan, maar als je dat niet wenst wordt jouw ‘nee’ geregistreerd. In Nederland speelde deze discussie ook, maar op dit moment moet iemand die organen wenst af te staan hiervoor vooraf toestemming geven. Inmiddels – 0p 12 februari 2018 – is een nieuwe wet aangenomen waarbij mensen die geen keuze maken niet langer in het donorregister geregistreerd als ‘ja, ik wil donor zijn’, maar als ‘ik heb geen bezwaar gemaakt’. Ook bij ‘geen bezwaar’ wordt iemand geregistreerd als orgaandonor. Het verschil is vooral gemaakt voor het geval de wet uiteindelijk toch niet goed blijkt te functioneren.

Totdat de wet is ingevoerd, verandert er niets. Donor ben je tot die tijd alleen als je het hebt aangegeven. In de zomer van 2020 verandert de wet. Dan krijgt iedereen van 18 jaar en ouder die nog niet als donor staat geregistreerd een brief om alsnog een keuze te maken. Na zes weken wordt een herinneringsbrief verstuurd. Reageer je niet op beide brieven? Dan wordt je geregistreerd als ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’.

Als je al een keuze hebt gemaakt – zowel voor- als tegen orgaandonatie – dan blijft die keuze in het donorregister staan. Bij de nieuwe wet geldt dat zodra je niet reageert, er wordt aangenomen dat je geen bezwaar hebt tegen donatie. Dat geldt dan dus voor alle organen en weefsels.

De rol van je nabestaanden

In de zomer van 2020 staat iedereen in het donorregister. Anders dan tot de zomer van 2020 hoeven nabestaanden dan niet meer te beslissen over orgaandonatie als de overledene dat nog niet had gedaan. Zij moeten wel beslissen als dit in het donorregister expliciet is aangegeven. Wel kunnen nabestaanden de registratie van een ‘ja’ of ‘geen bezwaar’ aanvechten. Zij moeten dan aannemelijk maken dat de overledene echt geen donor had willen zijn.

Nederlanders in het buitenland

De wet geldt alleen voor mensen die in Nederland wonen en hier ingeschreven staan in de gemeentelijke Basisregistratie Personen. Na emigratie wordt je donorregistratie opgeschort tot je weer terugkomt.

Donor zijn tijdens je leven

donoralarm

Je hoeft niet zelf te overlijden om donor te zijn. Er wordt al heel lang en steeds meer gebruik gemaakt van lichamelijke onderdelen die je bij goede gezondheid eenvoudig kunt doneren. De meest bekende is bloed en bloedplasma (tot 70-jarige leeftijd), maar ook stamcellen (tot 50-jarige leeftijd, soms ouder) zijn nodig om mensenlevens te redden.

Minder eenvoudig is de transplantatie van organen die je niet noodzakelijk nodig hebt voor een gezond leven maar waarmee je wel andere levens kunt redden. Een bekend voorbeeld daarvan is niertransplantatie. Minder bekende donatiemogelijkheden tijdens je leven zijn:

  • Poep (ontlasting)
  • Haar

Lees over deze twee bijzonder nuttige donatiemogelijkheden hieronder meer.

Doneren van poep redt levens

In 2015 waren er in Nederland 132 sterfgevallen door gebrek aan donoren van poep. De poep (ontlasting) van een gezonde donor kan het leven van een ziek persoon verbeteren of zelfs redden. Zowel in de vorm van een pil als via een sonde kan een patiënt met levensgevaarlijke bacteriële darminfecties worden geholpen. In Nederland werkt de Nederlandse Donor Feces Bank aan het toegankelijk maken van donorontlasting voor diegene die het nodig hebben. Daarnaast doen ze onderzoek naar en verzamelen ze informatie over het verbeteren van de darmflora van patiënten.

Een poepdonor is iemand:

  • Tussen de 18 en 50 jaar oud
  • In goede gezondheid
  • Met een normale stoelgang
  • Zonder buikklachten
  • Weegt niet teveel of te weinig (BMI tussen 20-25)
  • Gebruikte het laatste half jaar geen antibiotica

Welke ongunstige effecten kunnen er voor u zijn?

Eenmaal wordt 10 milliliter bloed afgenomen, hier kun je hooguit een blauwe plek aan overhouden.

Screening op potentieel overdraagbare ziektes brengt de kans met zich mee dat je positief wordt getest voor één van deze verwekkers. Over de uitslag wordt je persoonlijk geïnformeerd door een van de artsen betrokken bij de Nederlandse Donor Feces Bank. Die begeleiden je ook bij het vinden van een behandelaar als je dat wenst. Deze informatie is geheim en wordt alleen aan jou en je huisarts bekend gemaakt.

Hoe je donor van poep wordt

Aanmelden kan via het emailadres info@ndfb.nl. Deelname is vrijwillig, wel is het mogelijk reiskosten te declareren. Je wordt voorafgaand uitgebreid gescreend op (risicofactoren voor) potentieel overdraagbare aandoeningen middels een vragenlijst, een bloedonderzoek en een fecesonderzoek. Indien je een geschikte donor bent wordt een deel van deze testen iedere twee maanden herhaald zo lang je donor blijft.

Doneren van je haar veraangenaamd levens

haar doneren pruik

Veel zieke mensen hebben te maken met haaruitval. Dat veroorzaakt bij veel zieken een extra psychische last, of op zijn minst minder levensvreugde als je wordt aangestaard en zielig wordt gevonden terwijl je daar op dat moment niet op zit te wachten. Stichting haarwens brengt donoren en behoeftigen samen.

Iedereen kan zijn of haar haar doneren, ongeacht de leeftijd. Kinderen die jonger zijn dan 18 jaar hebben wel toestemming van de ouders nodig. Niet alle mensen komen in aanmerking om haardonor te worden, maar de lengte van je haar moet wel minimaal 30 centimeter zijn.  Je haar groeit gemiddeld 1 centimeter per maand, dus het is wel lang sparen als je nu nog korter haar hebt. Maar daarna is je haar bijna altijd welkom:

  • Alle natuurlijke haarkleuren zijn welkom, ook geverfd haar mag je doneren
  • Haren met highlights zijn ook welkom
  • Grijs haar is ook nodig
  • Krullend haar kan prima worden hergebruikt
  • Haar vergaat niet, dus ook een oude afgeknipte vlecht is bruikbaar

Sommige kenmerken veroorzaken dat het haar niet kan worden hergebruikt:

  • Hair extensions hebben een minder goede kwaliteit en zijn al een keer behandeld, die kunnen minder goed worden hergebruikt
  • Kroeshaar kan niet worden hergebruikt

 

Boek ‘Alles over nalaten’

cadeauboek over schenken erven uitvaartDe donorregistratie en alles daar omheen komt terug als belangrijk aandachtspunt in ons nieuwe boek ‘Alles over nalaten’. We werken nu hard aan dat boek, via deze pagina is het boek vanaf 15 februari 2019 te bestellen voor circa 25 euro. Ook als cadeauboek met een eigen voorwoord en tekst op de kaft, zowel op de voor- als de achterkant van het boek.

Wil je onze conceptchecklist voor nabestaanden nu al ontvangen? Laat dan je e-mailadres achter via onze contactpagina, dan mailen we je de checklist voor nabestaanden voor zover we die nu gereed hebben toe. Wil je een berichtje ontvangen zodra dit boek beschikbaar komt? Of heb je tips voor ons boek? Laat dan je e-mailadres achter via onze contactpagina.

2018-12-08T19:10:04+00:00

Geef een reactie

Download gratis de checklist Scheiden en mis geen enkele tip tijdens en na je scheiding