Zoekgeraakt pensioen

Zoekgeraakt pensioen, oorzaken en hoe terug te vinden

Honderdduizenden Nederlanders zijn een deel van hun pensioenpot kwijt. Of ze zijn bang dat ze iets vergeten dat belangrijk is voor de opbouw of bescherming van hun pensioenpot of van hun partner. Die angst voor zoekgeraakt pensioen wordt herkend door banken, verzekeraars en pensioenuitvoerders. Bij deze financiële instellingen liggen honderdduizenden pensioenen, maar ook andere polissen en rekeningen te wachten op een eigenaar die niet meer vindbaar is. Vaak weten de mensen dat zelf niet. In hoofdstuk 20 van ons boek ‘Pensioen voor dummies‘  beschrijven we wat zoek kan raken en hoe dat komt. We nemen misverstanden weg en geven tips over hoe je het terug kunt vinden en hoe je naar de toekomst toe zoekraken kunt voorkomen. Lees hieronder een deel van dat hoofdstuk – met enkele updates omdat de inhoud van het boek soms achterhaald is.

Wat zoek kan raken

In de praktijk raken vooral gegevens van de volgende financiële producten zoek of worden vergeten op te vragen door de rechthebbende(n):

  • Werkgeverspensioenen
  • Privé pensioenen
  • Overlijdens(risico)verzekeringen
  • Kapitaalverzekeringen
  • Uitvaartverzekeringen
  • Bank- en beleggingsrekeningen

Oorzaken van zoekraken

zoekgeraakte polis terugvinden

Geld dat beschikbaar is via de financiële producten die hiervoor werden opgesomd worden wordt vaak niet uitgekeerd omdat de rechthebbende het geld niet opeist of bij de financiële instelling onvindbaar of onbekend is. Daar zijn verschillende oorzaken voor.

Vergeten

Iemand kan een financieel product zelf, – of na iemands overlijden door de erfgenamen of andere begunstigden, – vergeten. Dat gebeurt vaak met oude uitvaartverzekeringen, maar bijvoorbeeld ook met bankrekeningen die niet of nauwelijks werden gebruikt. Veel uitvaartverzekeringen worden op een bepaalde leeftijd of na een looptijd premievrij gemaakt, maar bevatten wel nog een waarde. Informatie vanuit een financiële instelling wordt vaak eenmalig of digitaal verstrekt. Dan wordt zoiets snel vergeten, vooral als er geen premie of kosten meer voor wordt worden betaald.

Onvindbare polissen

Iemand kan een financieel product zelf, – of na iemands overlijden door de erfgenamen of andere begunstigden, – kwijt zijn. Vind je een polis of bewijs van een rekening niet meer terug? Dan kan de financiële instelling waar je dat financieel financiële product hebt ondergebracht je helpen. Maar wat was ook alweer de naam van die instelling… en wanneer had je het ook alweer afgesloten… en was het nu een uitvaartverzekering of een overlijdens(risico)verzekering?

Onbekende tegoeden

vergeten banktegoeden

Veel polissen en rekeningen zijn tientallen jaren geleden afgesloten of geopend. Bij een financiële instelling waarvan niemand meer de naam kent. Of waarvan niet alleen het adres is gewijzigd, maar ook de naam.

Verhuizing niet doorgegeven

Voor je overheidspensioen en werkgeverspensioen is een verhuisbericht meestal niet nodig. Maar voor andere financiële producten vaak wel. Geef je een verhuizing niet door? Dan loop je het risico dat de verzekeraar, bank of vermogensbeheerder jou niet meer vindt zodra het geld beschikbaar komt.

Beperkte informatie door pensioenenuitvoerders

In hoofdstuk 5 van ons boek ‘Pensioen voor dummies beschrijven we hoe over werkgeverspensioen wordt gecommuniceerd. Vroeger was de informatieverstrekking over pensioen richting werknemers erg beperkt. Daarom is het met oude werkgeverspensioenen moeilijk om te beseffen of, en zo ja, wat er is opgebouwd aan pensioen.

Sinds 1994 verstrekken de pensioenfondsen elk jaar een opgave van het te bereiken pensioen aan hun deelnemers, maar niet altijd aan werknemers die uit dienst zijn of een deel van hun opbouw premievrij apart krijgen geadministreerd. Die informatie is sinds 2007 sterk en in 2017 nog verder verbeterd. Verdere verbeteringen blijven nodig, maar het is nu een stuk beter dan vroeger.

Onbekende rechten na scheiding

pensioen verdwenen

Ben je de ex-partner van iemand die werkgeverspensioen of een levensverzekering had? Dan ben je zelf ook vaak rechthebbende. Waarvan? Lees daarvoor hoofdstuk 15 van ons boek ‘Pensioen voor dummies‘ of het financieel voorproefje op onze speciale pagina over pensioen verdelen na scheiding door. Sinds 1973 bestaat het recht op informatie over het opgebouwde pensioen voor ex-partners. Maar was na de scheiding de financiële instelling wel tijdig geïnformeerd? Zijn de begunstigingen op de levensverzekeringen aangepast of juist niet? Na een scheiding gaat daar vaak iets mee mis.

Hoe zorgen we ervoor dat de werkgeverspensioenen, uitvaartverzekeringen, overlijdens(risico)verzekeringen, banksaldi en tegoeden op beleggersrekeningen bij de juiste personen terecht komen? We geven daartoe tips, maar bespreken eerst veel voorkomende misverstanden over zoekgeraakte pensioenpotten.

Veel voorkomende misverstanden

Er bestaan veel misverstanden over het zoekraken van financiële producten, soms in jouw voordeel en soms kun je er voordeel bij hebben. We beschrijven de meest voorkomende misverstanden in ons boek ‘Pensioen voor dummies‘, hieronder een korte samenvatting daarvan.

Let op verjaring

Vaak vervalt het recht op een uitkering na verloop van vijf jaar. Dat wordt ‘verjaring’ genoemd. Soms geldt geen of een langere periode van verjaring. Je kunt tot het verstrijken van de verjaringstermijn nog je geld ophalen. Daarna vervalt het aan de financiële instelling.

Kom je erachter dat je ergens recht op had, maar is het al verjaard? Neem dan contact op met de financiële instelling. Vertel dat je een bewijsstuk hebt gevonden en vraag of ze willen bekijken of er alsnog een uitkering kan worden gedaan aan de rechthebbende. Meestal wordt je aangenaam verrast door de opstelling van de financiële instelling. Die beroepen zich namelijk zelden op verjaring als duidelijk is dat het geld aan jou toekomt.

Onverdeelde pensioenopbouw

Tijdens en na een echtscheiding ben je niet bezig met pensioen. Toch is de periode van twee jaar na inschrijving van de scheidingsakte belangrijk. Heb je niets gemeld bij een pensioenuitvoerder? Weinig mensen weten dat je dan toch recht houdt op je rechten zoals de wettelijke verdeling voorschrijft. Maar dan moet je zelf bij je ex-partner aankloppen voor jouw deel van de pensioenpot. In de praktijk wordt dat vaak vergeten of wordt gedacht dat geen recht op pensioen bestaat. In ons boek ‘Alles over scheiden‘ adviseren we de ex-partners samen contact op te nemen met de pensioenuitvoerder om na te gaan of die alsnog een administratieve rol wil vervullen. Dat kan veel ellende voorkomen met bijvoorbeeld fiscale inhoudingen.

Ongemerkt pensioenopbouw

Het is heel goed mogelijk dat je vroeger allerlei kleine of korte dienstverbanden hebt gehad bij verschillende werkgevers. Bijvoorbeeld bij de overheid, in de horeca of als uitzendkracht. Dan heb je wellicht werkgeverspensioen opgebouwd waarover je lange tijds niets hoorde of zag. Check www.mijnpensioenoverzicht.nl, vaak vind je ze daar terug.

Toch pensioenopbouw na faillissement werkgever

Is je vroegere werkgever failliet gegaan? Dan denken veel mensen dat hun pensioen ook weg is. Toch is dat vaak niet zo. Zoals we uitleggen op onze speciale pagina over pensioen bij faillissement worden werkgeverspensioenen sinds 1952 beschermd tegen faillissement van de werkgever.

Ontvang je na het overlijden van je partner opeens partnerpensioen van een onbekende pensioenuitvoerder? Dan had je wijlen partner wellicht ook ouderdomspensioen moeten ontvangen. Vraag dat direct na bij de pensioenuitvoerder die onverwacht met een nabestaandenpensioen aanklopt.

Toch geen pensioenopbouw

verloren polissen

Het kan ook zijn dat je in loondienst werkte bij een baas, maar dat jij om een bepaalde reden geen werkgeverspensioen opbouwde. We noemen hieronder de belangrijkste redenen.

Witte vlekken

In 2016 bouwde bijna 95% van de werknemers tussen 21 en 67 jaar pensioen op. In 1996 bouwde 91% van de werknemers tussen de 25 jaar en 65 jaar pensioen op, in 1985 was dat 82% (ruim 4 van elke 5 werknemers). Daarvoor bouwden veel minder werknemers pensioen op. Werkgevers zonder pensioenregeling worden ook wel eens aangeduid als ‘“witte vlek’”. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde, maar niet verplicht. Dus wellicht had je wel jarenlang werk en loon, maar was er geen werkgeverspensioen geregeld en bevond jij je in een witte vlek.

Werkgever failliet

pensioen kwijt na faillissement werkgever

Tot 1952 gingen pensioenen nog wel eens verloren als een werkgever failliet ging. Het kwam toen zelfs voor dat werkgevers het pensioengeld voor andere investeringen gebruikten. Dan verdween een deel of al het werkgeverspensioen voor de werknemers. Lees meer over pensioen en faillissement op onze speciale informatiepagina daarover.

Lange wachttijd of drempelperiode

In de jaren ’50 en ‘60 kwam het vaak voor dat werknemers pas na vijf jaar dienstverband een werkgeverspensioen kregen toegezegd. Dan sprak men over een ‘wachttijd’ van vijf jaar. Een drempelperiode kwam ook vaak voor. Bij een drempelperiode werd na het bereiken van die periode met terugwerkende kracht werkgeverspensioen opgebouwd. Een drempelperiode is dus gunstiger dan een wachttijd als je ergens langer in dienst was.

In de jaren ’60, ’70 en ’80 werden de meeste wachttijden en drempelperioden verkort tot 2 jaar, later tot 1 of een half jaar. In 2007 werd de wachttijd met een overgangstermijn verplicht via de wet ingekort, namelijk tot maximaal 2 maanden. Maar werkte je vroeger korter dan de maximaal toegestane wachttijd of drempelperiode? Dan is het heel goed mogelijk dat je ook nooit hebt deelgenomen aan de pensioenregeling bij die werkgever.

Vrouwelijke werknemers

vrouwen geen pensioen

In de jaren zeventig van de vorige eeuw en daarvoor werden vrouwen in groten getale uitgesloten van pensioenregelingen. Had je als vrouw een werkgeverspensioen maar trad je in het huwelijk? Dan ging men er vaak ervan uit dat jouw man de financiële zorg voor jou op zich nam en stopte de opbouw en bescherming van jouw werkgeverspensioen. Een erg ouderwetse gedachte als je dat nu terugleest. Mede daardoor hebben de vrouwelijke pensionado’s van nu gemiddeld minder pensioen opgebouwd dan mannen.

De sporen van dit onderscheid blijven nog lang zichtbaar. Sinds 1976 mogen vrouwen niet meer worden uitgesloten van deelname aan pensioenregelingen. Maar voor vrouwen werden nog wel vaak afwijkende opbouwpercentages of een afwijkende pensioenleeftijd gehanteerd, dat was toegestaan tot 1990. Voor werkgeverspensioenen die zijn opgebouwd vanaf 17 mei 1990 mag het onderscheid tussen mannen en vrouwen niet meer worden gemaakt.

Overgedragen pensioen

Sinds 1994 worden vaak pensioenen overgedragen van de ene pensioenuitvoerder naar een andere. Heb je vroeger de waarde van je werkgeverspensioen overgedragen naar een andere pensioenuitvoerder? Dan ontvang je alleen nog informatie van de pensioenuitvoerder waar het geld naar toe is overgedragen. Meer lezen hierover? Bekijk dan onze speciale pagina over waardeoverdracht en pensioen.

Deeltijdwerkers

Het kwam vroeger voor dat werknemers die niet een volledig dienstverband hadden werden uitgesloten van de pensioenregeling. Of dat de AOW-franchise (het loon dat niet meetelt voor pensioen) zo hoog was, dat een parttime loon daar nooit bovenuit kwam. Het uitsluiten van deeltijdwerkers is sinds juli 1994 bij wet verboden. Eerder al moest de AOW-franchise worden verlaagd met het percentage dat iemand parttime werkt.

Afgekeurd

heb ik pensioen van vroeger

Sinds 1998 zijn medische keuringen met het oog op deelname aan werkgevers pensioen verboden. Dit volgt uit de Wet op de medische keuringen (WMK), ook wel bekend als de Wet van Boxtel. Tot 1998 werden werknemers met een medisch verleden nog wel eens uitgesloten van bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheidspensioen of premievrijstelling. Of ze kregen geen dekking voor een partnerpensioen.

Dienstverbanden voor bepaalde tijd

Een dienstverband voor bepaalde tijd is bijvoorbeeld een halfjaar- of een jaarcontract. Vroeger werd vaak werkgeverspensioen toegezegd aan uitsluitend werknemers met een vast arbeidscontract, voor onbepaalde tijd. Rechters bepaalden in specifieke gevallen dat dit niet mocht, vooral vanwege indirecte discriminatie. Het is sinds 22 november 2002 bij wet niet meer toegestaan een werknemer die een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd heeft, uit te sluiten van deelname in een pensioenreglement.

Toetredingsleeftijd

Met ‘toetredingsleeftijd’ doelen wij op de leeftijd waarop je als werknemer behoort tot de groep van werknemers waarvoor een werkgeverspensioen geldt. Vroeger kwamen leeftijden als 25 en 30 regelmatig voor. Daarbij werd vaak onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. Mannelijke werknemers begonnen bijvoorbeeld op 25-jarige leeftijd met werkgeverspensioen, vrouwelijke collega’s pas op 30-jarige leeftijd. Tegenwoordig is de leeftijd waarop een werkgever een werknemer moet laten deelnemen aan een pensioenregeling 21 jaar. Maar had je vroeger op jonge leeftijd een baan? Dan kan dit dus heel goed de oorzaak zijn dat je daar nog geen pensioen opbouwde.

Afgekocht pensioen

pensioen kwijt

Vroeger werden vaak pensioenen afgekocht (meestal met recht op restitutie van de werkgeverspremies) als je korter dan vijf jaar werkgeverspensioen had opgebouwd. Tot 1973 konden vrouwen die in het huwelijksbootje stapten hun pensioen afkopen. Later werden de termijnen ingekort, bijvoorbeeld door tot een jaar of een halfjaar. Ook bij emigratie mocht pensioen worden afgekocht. Die regels zijn in 2007 afgeschaft. Tegenwoordig kunnen kleine pensioenen ook worden afgekocht, maar dan alleen door de pensioenuitvoerder onder bepaalde voorwaarden. Afgekochte pensioenen zijn niet meer via jouw pensioenuitvoerder of werkgever terug te vinden, die heb je al ineens ontvangen. Lees meer over afkoop van pensioen op onze speciale informatiepagina.

Vrijwillig pensioen

Soms wordt een werkgeverspensioen geheel of gedeeltelijk vrijwillig aangeboden. Iedere werknemer mag men dan zelf besluiten wel of geen deelnemer te worden. Dat staat nogal haaks op de gedachte van collectiviteit en solidariteit, maar het komt wel voor. Over dat soort pensioenregelingen ontvangen werknemers die niet deelnamen geen informatie meer. Dat is dan ook terecht, er is immers er is ook niets ingelegd voor je pensioenpot.

Afstand verklaard

Volgens een grove schatting hebben meer dan honderdduizend werknemers via hun werkgever afstand gedaan van hun recht op pensioen. Dat is vaak gebrekkig vastgelegd en moeilijk terug te vinden. Maar je ontvangt dan ook geen pensioen, er is namelijk niets ingelegd voor je pensioenpot. Je leest meer over afstand verklaren van pensioen op pagina 93 en 94 van ons boek ‘Pensioen voor dummies‘.

Tips om pensioenpotten op te sporen

zoekgeraakt pensioen

Heb je na het lezen van de veel voorkomende misverstanden het idee dat je een deel van je pensioenpot kwijt bent of vermoed je dat? Dan hebben we hier wat tips voor je om jouw geld op te sporen.

Opsporen van werkgeverspensioen

Informeer bij je vroegere werkgevers of bij vroegere collega’s naar de naam en het adres van de pensioenuitvoerder. Is je werkgever niet te vinden, informeer dan bij DNB, of een vakbondsorganisatie of het bedrijf daar bekend is en of het bedrijf werkzaam was in een sector waar een verplichte bedrijfstakpensioenregeling gold. Bij de Kamer van Koophandel in de regio waar je werkzaam was, kun je navragen of je oude werkgever van naam is veranderd. Of is overgenomen, verhuisd of misschien wel failliet is verklaard. Maar ook na faillissement van je oude werkgever staat het werkgeverspensioen nog gewoon op je te wachten.

Helpdesk Vergeten Pensioenen heet nu Servicedesk van het Pensioenregister

Voor hulp met het achterhalen van je werkgeverspensioen kun je ook terecht bij de Servicedesk van het Pensioenregister, bereikbaar via:

  • telefoonummer 020-7512870 (tijdens werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur)
  • e-mailadres info@mijnpensioenoverzicht.nl
  • postadres: Vergeten Pensioenen, Verrijn Stuartlaan 1F, 2288 EK Rijswijk.

In veel uitingen staat nog vermeld de Helpdesk Vergeten Pensioenen met het telefoonnummer 070- 311 73 73. Ook in ons boek ‘Pensioen voor dummies‘. Deze helpdesk is opgegaan in de Servicedesk die hierboven is vermeld, het 070-nummer werkt niet meer.

verloren polissen

Sinds 6 januari 2011 bestaat een online overzicht van alle werkgeverspensioenen. Je gaat naar de website van www.mijnpensioenoverzicht.nl en logt in met je DigiD. Vervolgens zie je alle werkgeverspensioenen, zowel van pensioenfondsen als van verzekeraars en PPI’s. Meestal heb je dan snel je zoekgeraakte werkgeverspensioen opgespoord. Er zijn drie belangrijke beperkingen.

Bij echtscheiding (scheiden door gehuwden) heb je mogelijk recht op een deel van het ouderdomspensioen van jouw ex-partner. Bij alle andere scheidingen (ook van ongehuwd samenwonenden) heb je mogelijk recht op bijzonder partnerpensioen. Die pensioenen staan nog niet altijd goed geregistreerd bij pensioenuitvoerders. Ben je vroeger gescheiden, dan bestaan er allerlei oude regelingen ten aanzien van de verdeling van werkgeverspensioenen. Ga na of je uit een scheiding daar nog rechten aan kan ontlenen en waar je ex werkzaam was. Ga van die werkgevers ook na welke pensioenuitvoerder benaderd kan worden voor meer informatie.

Heb je jouw pensioen in het verleden overgedragen of afgekocht? Dan zie je dat niet terug op www.mijnpensioenoverzicht.nl. Dat soort informatie wordt niet apart aan deze website doorgegeven door pensioenuitvoerders.

Zoek je een deel van je pensioenpot dat niet via een werkgever is opgebouwd? Dan vind je dat niet terug op www.mijnpensioenoverzicht.nl. Helaas staan de volgende gegevens niet op de site:

  • privé pensioenen
  • kapitaalverzekeringen
  • overlijdens(risico)verzekeringen
  • saldi op spaar- of beleggersrekeningen

Opsporen van verzekeringen

zoeken verloren polissen pensioenenDe eerste drie soorten producten van de opsomming hiervoor zijn meestal afgesloten bij een verzekeraar. Ben je daarnaar op zoek? Dan kun je het beste contact opnemen met het Verbond van Verzekeraars. Zij bieden sinds 2009 een zoekservice aan om jou te helpen met het vinden van jouw zoekgeraakte polissen.

Heb je wel een naam van een verzekeraar, maar kun je die niet meer terugvinden? Dan kan er sprake zijn van een naamswijziging, fusie of overname. Voor de (rechts)opvolgers van niet meer bestaande verzekeraars en andere vragen, kun je contact opnemen met de Informatiedesk van de Nederlandsche Bank (DBN). Telefonisch te bereiken via nummer 0800 – 020 1068 (gratis) of via e-mail info@dnb.nl.

Opsporen van bank- en beleggersrekeningen

Wie denkt nog slapende tegoeden te hebben, controleert dit op de Vooringevulde Aangifte (VIA) van de Belastingdienst. Sinds 2013 staan daar alle tegoeden vermeld, met alle bijbehorende rekeningnummers. Sinds 2014 kunnen erfgenamen bij de website www.slapendetegoeden.nl terecht. Als erfgenamen weten waar de overledene rekeningen aanhield, dan kunnen ze direct contact opnemen met de betreffende bank. Een aanvraag via het centraal loket is dan niet nodig.

Voorkom zoekraken

ik zoek polis

Voorkomen is beter dan genezen, ook bij pensioenen. Als je verhuist of van baan verandert, geef dan steeds aan de pensioenuitvoerders, banken, vermogensbeheerders en verzekeraars je nieuwe (adres)gegevens door. Of ga in ieder geval na of je wel informatie op het nieuwe adres wel informatie ontvangt van de financiële instellingen.

Ga je scheiden? Loop dan samen goed alle pensioenen en levensverzekeringen door op basis van de informatie uit hoofdstuk 14. Zet de gewenste acties tijdig in gang of help elkaar met het wijzigen of juist in stand houden van begunstigingen en tweede rekeninghouders.

Zorg ervoor dat je partner of andere erfgenamen weten via welke werkgever(s) en bij welk pensioenuitvoerder(s) je werkgeverspensioen hebt opgebouwd. Dat is van belang voor het partnerpensioen in het geval jij komt te overlijden. Houd ook bij welke andere vormen van opbouw en/of bescherming voor je pensioenpot je hebt lopen en waar.

Probeer een informatiemap samen te stellen, eventueel als bijlage bij je testament of in een digitale kluis, met:

  • de volledige naam en het adres van vroegere werkgever(s) en pensioenuitvoerders(s);
  • de branche(s) waarin je gewerkt hebt en de activiteiten van je werkgever(s);
  • de periode(s) waarin je werkte en of je fulltime of parttime in dienst was;
  • belangrijke pensioeninformatie van al je pensioenuitvoerders;
  • rekeningnummers van al je betaal- en spaarrekeningen;
  • rekeningnummers van je beleggingsrekeningen;
  • polisgegevens van je kapitaal-, overlijdens(risico)- en uitvaartverzekeringen.

Boek Pensioen voor dummies – voor wie zelf wil werken aan een goed pensioen

afkoop pensioenDe tekst over zoekgeraakt pensioen, verloren polissen en niet opgevraagde banktegoeden van deze pagina is een uittreksel (en gedeeltelijk een update) van hoofdstuk 20 van ons boek ‘Pensioen voor dummies‘. Een boek boordevol uitleg en tips wat je helpt bij het maken van de juiste keuzes voor een succesvol pensioen.

Meer lezen over pensioen?

Bestel hier ons boek Pensioen voor dummies zonder verzendkosten.

2018-01-14T14:31:46+00:00

Geef een reactie